|
Loreto – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Ankona. Ośrodek pielgrzymkowy, miejsce kultu maryjnego. Najważniejszym miejscem jest Święty Domek, który przechowuje nazaretański dom Maryi. Prawdopodobnie został on przeniesiony z Nazaretu przez grecką rodzinę Angeli, która chciała w ten sposób uchronić go przed zniszczeniem. Plac Madonny otoczony jest pięknymi pałacami z XVII wieku. Bazylika zbudowana jest w stylu późnogotyckim, na planie krzyża łacińskiego, w nawach bocznych znajduje się 12 kaplic.

"Święty Dom w Loreto, pierwsze sanktuarium o znaczeniu międzynarodowym poświęcone Najświętszej Maryi Pannie, przez wiele wieków prawdziwe serce Maryjne chrześcijaństwa". (Jan Paweł II), według starej tradycji, współcześnie potwierdzonej przez odkrycia historyczno - archeologiczne przechowuje dom nazaretański Niepokalanej. Ziemskie mieszkanie Maryi składało się dwóch pomieszczeń: groty wykutej w skale (czczonej do dzisiaj w bazylice Zwiastowania w Nazarecie) i części dobudowanej z kamienia, przylegającej do skalnej ściany .
Według tradycji, w roku 1291, kiedy krzyżowcy zostali ostatecznie wyparci z Palestyny tracili ostatnią twierdzę - port Akkon, domurowana część domu Maryi została przeniesiona przez "aniołów" najpierw do Trsatu (dzisiejsza Chorwacja) a następnie, 10 grudnia 1294 roku, do Loreto. Obecnie, na podstawie dokumentów archiwalnych, studiów filologicznych i ikonograficznych, oraz wykopalisk archeologicznych dokonanych w Nazarecie i pod Św. Domkiem w Loreto, coraz bardziej utwierdza się hipoteza, że kamienie, z których zbudowany jest Św. Domek zostały przywiezione do Loreto statkiem przez rodzinę Aniołów (De Angelis), rządców Epiru. Odnaleziony niedawno dokument z września 1294 roku podaje, że Nicefor Anioł, despota Epiru, dał w posagu swojej córce Ithamar, wychodzącej za mąż za Filipa z Taranto, syna Karola II, króla Neapolu, oprócz wielu różnych dóbr także: "Święte kamienie wyniesione z Domu Naszej Pani, Dziewicy, Matki Bożej" . Znaleziono też, zamurowane wśród kamieni Św. Domku, 5 krzyży z czerwonego materiału należące do krzyżowców lub, co bardziej prawdopodobne, do członków jednego z zakonów rycerskich, które w średniowieczu broniły Ziemi Świętej. W tym samym miejscu znaleziono skorupy strusiego jaja. Symbolizowało ono kiedyś w Palestynie tajemnicę Wcielenia.
Jest faktem, że Św. Domek, tak ze względu na swoją strukturę jak i materiał budowlany (kamień), jest zjawiskiem obcym dla tutejszej kultury i miejscowych zwyczajów budowlanych. Ponadto porównanie techniczne Świętego Domku z Grotą w Nazarecie wykazały, że stanowiły one kiedyś jedną całość. Potwierdza tradycję, także współczesne studium o sposobie obróbki kamieni z których jest zbudowany Św. Domek, tj. na sposób Nabatejczyków, rozpowszechniony w Galilei w czasach Chrystusa. Wielkie znaczenie mają także znaki znajdujące się na kamieniach a wyryte, zdaniem ekspertów, przez chrześcijan pochodzenia żydowskiego i bardzo podobne do znajdujących się w Nazarecie. Święty Domek składa się z trzech ścian. Ścianę wschodnią, teraz zastąpioną ołtarzem, stanowiła skała z grotą, która znajduje się w Nazarecie (rys 2). Ściany mają około 3 m wysokości, postawione są na starożytnej drodze i nie mają fundamentów. Powyżej 3 m dołożono cegły, aby Domek dostosować lepiej do kultu. Marmurowa obudowa Św. Domku została zrealizowana na rozkaz papieża Juliusza II według projektu Bramantego (1507 r.). Wykonali ją znani artyści włoskiego Odrodzenia.
- po prawej jego stronie znajduje się Pałac Apostolski, którego budowę rozpoczęto według projektu Bramantego. Prace kontynuowali Antonio da Sangallo i G. Boccalini a ukończył go, w latach 1749-1750, L. Vanvitelli. Z lewej strony znajduje się Pałac Iliryjski, wzniesiony wedhzg projektu G. Mariniego w latach 1831-35. W środku możemy podziwiać piękną fontannę, dzieło G. Fontany i C.Maderno (1604-1614). Natomiast dzwonnica jest dziełem L.Vanvitellego (1754 r.).

- jej budowa została zapoczątkowana w 1469 r. według projektu nieznanego autora w stylu późno-gotyckim. Absydy, które zostały wzniesione według projektu Giuliano da Maiano nadają bazy-lice kształt kościoła-twierdzy. Front bazyliki zaprojektował G. Boccalini a ozdobiony został według projektów G.B. Gioldiego i L. Venturiego w 1587 r. Na drzwiach bazyliki, wykonanych z brązu, umieszczono sceny biblijne. Drzwi główne są dziełem braci Lombardo (1610 r.), drzwi z prawej strony wykonał C. Calcagni (1610 r.), z lewej T. Vergelli (1596 r).

- ma kształt krzyża łacińskiego 0 93 m długości i 60 m szerokości. W bocznych nawach znajduje się 12 kaplic z których na szczególną uwagę zasługuje pierwsza z lewej od wejścia do bazyliki. Znajduje się v. niej przepiękna chrzcielnica z brązu, dzieło T. Vergellego (1607 r.)
- OBUDOWA MARMUROWA ŚWIĘTEGO DOMKU
- została wyko-nana na rozkaz Juliusza II (1507 r.) według projektu Bramantego. Stanowi ona jedno z arcydzieł sztuki włoskiego Odrodzenia. Poczynając od strony północnej rzeźby przedstawiają: Narodzenie Maryi wykonane przez Bandinellego i Raffaelle da Montelupo, Zaślubiny Maryi z Józefem - dzieło Sansovina i Tribolo, Zwiastowanie - wykonane przez Sansovino. Dwie mniejsze płasko-rzeźby po obu stronach okna przedstawiają Nawiedzenie św. Elżbiety - wykonane przez Raffaello da Montelupo i Spis ludności - wykonany przez Francesco da Sangallo. Na stronie południowej Narodzenie Pana Jezusa i pokłon pasterzy Sansowina oraz Pokłon Trzech Króli Raffaella da Montelupo. Na stronie wschodniej Zaśnięcie Matki Bożej wykonane przez Domenico Aimo i poniżej, Przeniesienie Świętego Domku z Trsatu (dzisiejsza Chorwacja) do Loreto. Wykonane przez Tribolo i Francesco da Sangallo.

Freski pochodzą z XIV-XV w. i przypisuje się je malarzom ze szkoły umbryjskiej. Malowany krzyż na ścianie zachodniej pochodzi z XIII w; Ikonostas jest dziełem G. Cirillego (1922 r.), natomiast figurę Matki Bożej z Dzieciątkien wykonał z drzewa cedru libańskiego rosnącego w ogrodach watykańskich L. Cellani w 1922 r. według modelu E. Quattriniego. Zastąpiła ona figurę zniszczoną przez pożar, który wybuchł w Domku w 1921 r.
- została ukończona przez Giuliano da Sangallo w 1500 roku a ozdobił ją C. Maccari (1907 r.) przedstawiając symbolicznie niektóre wezwania z litanii loretańskiej oraz historię dogmatu Niepokalanego Poczęcia Maryi.
Zaczynając od prawej strony znajdują się tam: Zakrystia św. Marka z pięknymi freskami wykonanymi przez Melozzo da Forli, a przedstawiającymi aniołów z symbolami Męki Pańskiej, proroków ze swoimi pismami oraz wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy (1478-79); Kaplica szwajcarska z malarstwem C. Donatiego przedstawiajacym sceny z dzieciństwa Maryi (1938); Kaplica hiszpańska z freskami M. Faustiniego przedstawiającymi sceny z życia św. Rodziny (1890); Kaplica książąt Urbino z freskami maryjnymi E Zuccariego (1583); Zakrystia św. Jana z cennymi freskami L. Signorellego przedstawiającymi aniołów muzykantów, doktorów Kościoła i ewangelistów, figury proroków, niedowiarstwo św. Tomasza oraz nawrócenie św. Pawła (1482-84); Kaplica polska z freskami A. Gattiego przedstawiającymi religijno-patriotyczne epizody z historii Polski oraz w centrum ołtarz z Najświętszym Sercem Jezusowym (1939); Kaplica niemiecka, została wymalowana przez L. Seitza, który przedstawił tam sceny z życia Maryi i P. Jezusa (1892-1908). Kaplica amerykańska z freskami B. Steffaniny przedstawiającymi Matkę Bożą Loretańską jako patronkę lotników oraz Wniebowzięcie Maryi (1970); Kaplica slowiańska z freskami B. Biagettiego przedstawiającymi epizody z życia świętych Cyryla i Metodego (1913); Kaplica francuska z malarstwem Ch. Lameire'a przedstawiającym św. Ludwika IX pielgrzyma w Nazarecie w 1271 r. oraz innych świętych narodu francuskiego (1903); Kaplica Ukrzyżowanego z freskami B. Biagettiego przedstawiającymi Mękę Pańską (1929), oraz łaskami słynąca figura Pana Jezusa Ukrzyżowanego, dzieło brata Innocentego z Petralia (1637).
Po wyjściu, zaraz na prawo, można podziwiać atrium skarbca z obrazami znanych malarzy włoskich z wieków XVI-XVIII sztukaterię F Selvy (1611) oraz bogate ramy z drewna G. Ciferriego (1697). Obok, na lewo, wchodzi się do przepięknej sali skarbca, w której znajdowały się nieocenionej wartości dary i wota z całej Europy, wywiezione przez Napoleona w 1797 roku, a drugi raz przez złodziei w 1974 roku. Freski są dziełem C. Roncallego zwanym Pomarancio i przestawiają sceny z życia MatkI Bożej. Stanowią one arcydzieło sztuki późnego odrodzenia włoskiego (1610). Powszechna Kongregacja św. Domu została założona aby rozszerzać .kult Matki Bożej Loretańskiej, wspomagać sanktuarium i jego dzieła, także materialnie. Można zapisać się do niej (można zapisać także swoich krewnych, żyjących i zmarłych) składając ofiarę na Msze Św. wieczyste: Członkowie Kongregacji mogą uzyskać odpust zupełny (pod zwykłymi warunkami) w dniu zapisania się i w święto Matki Bożej Loretańskiej (10.XII). Uczestniczą w owocach duchowych Mszy św. odprawianej codziennie w sanktuarium a także w modlitwach i dobrach duchowych Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów. Informacje szczegółowe w siedzibie Kongregacji, na Placu Madonny.
www.kapucyni.ofm.pl
|