|
Termin teologia wywodzi się z języka greckiego - theologeia – i oznacza dosłownie słowo o Bogu lub mówienie o Bogu (teos – bóg i logos – słowo, mowa). W języku współczesnym termin ten w zasadzie nie zmienił swojego pierwotnego znaczenia, jednak najogólniej oznacza on naukę o Bogu.
Chrześcijaństwo, spośród wszystkich religii, chyba najbardziej rozpowszechniło użycie słowa teologia. I chociaż może być ono stosowane w odniesieniu do studiów nad wiarę także w innych religiach, to jednak chrześcijaństwo najbardziej to naukę rozwinęło.
W znaczeniu religioznawczym teologia wyraża część doktryny religijnej zajmującej się określeniem natury Boga (lub bogów) oraz jego stosunku do świata i człowieka. Jednak sama w sobie teologia jest najczęściej związana z konkretnym kościołem lub wyznaniem.
W węższym znaczeniu, określonym przez chrześcijaństwo, przedmiotem teologii jest wyciąganie wniosków rozumowych z dogmatów, czyli prawd wiary. W tym też znaczeniu odnosi się ona do wszystkich religii uniwersalnych.
Pierwsi pisarze chrześcijańscy nie zajmowali się teologią jako nauką. Ich prace były raczej refleksją nad wiarą. Termin ten nie występuje także w Piśmie Świętym. Był on więc całkowicie zapożyczony z filozofii greckiej, chociaż od początku wyrażał on całkowicie inne znaczenie.
Jako pierwsi o teologii w sensie chrześcijańskim pisali: Klemens Aleksandryjski, Orygenes, Euzebiusz z Cezarei, Atanazy i Augustyn z Hippony. Jednak dopiero Piotr Abelard żyjący w XII wieku nadał temu terminowi pełne znaczenie, które stosuje się do czasów dzisiejszych oraz dokonał, jako pierwszy, pewnego usystematyzowania teologii.
Współcześnie nazwa teologia stała się niemal wyłącznym imieniem własnym obszernego działu wiedzy, obejmującego zarówno nauki biblijne, jak i teologię systematyczną i praktyczną.
W zależności od wyznania stosuje się różny podział przedmiotu teologii. Niemniej są one w zasadzie bardzo do siebie podobne. Jeden z tradycyjnych podziałów teologii przedstawia się następująco:
1) teologia systematyczna, która obejmuje teologię teoretyczną oraz teologię praktyczną. Na teologię teoretyczną składają się: apologetyka - uzasadniająca prawdy wiary oraz dogmatyka - zajmująca się analizą treści prawd objawionych
2) teologia historyczna, która obejmuje m.in.: biblistykę, teologię patrystyczną, archeologię biblijną, historię Kościoła, teologię pastoralną.
Inny podział, stosowany współcześnie i niewiele się różniący od tradycyjnego, obejmuje następujące działy:
I. Teologia historyczna: 1. Nauki biblijne; 2. Patrologia; 3. Historia Kościoła; 4. Historia dogmatów i teologii.
II. Teologia fundamentalna
III. Teologia systematyczna: 1. Teologia dogmatyczna; 2. Teologia moralna; 3. Teologia ascetyczna
IV. Teologia praktyczna: 1. Homiletyka; 2. Katechetyka; 3. Misjologia; 4. Theologia caritatis; 5. Liturgika; 6. Teologia pastoralna; 7. Prawo kanoniczne.
Powszechnie uważa się, że najważniejszym działem teologii jest teologia dogmatyczna, która dzieli się na:
- Chrystologia – nauka o Chrystusie
- Eklezjologia – nauka o Kościele
- Soteriologia – nauka o zbawieniu
- Sakramentologia – nauka o sakramentach
W użyciu jest również podział teologii w zależności od wyznania, czyli, m.in.:
- Teologia katolicka - zobacz książki
Źródło: kosciol.pl
|
Teologia